Pastor Te Soiselnak Sawhsawh a Lo Nain | Salai Bawi Lian Mang

Advertisement

COVID-19

Vawleipumpi
41,093,297
A zawmi
Updated on October 21, 2020 9:26 am
Vawleipumpi
1,130,496
A thimi
Updated on October 21, 2020 9:26 am
Vawleipumpi
30,169,270
A dammi
Updated on October 21, 2020 9:26 am

BIA KAA-KHAT | By Salai Bawi Lian Mang

(Note: Mah ca hi 2005 May thla ah Lai Forum ah ka rak ttial cang mi asi. Cu lio ah cun Chin miphun chung i a biapi bik mi phuhnih karlak ah bia vaivuan a rak len tuk caah miphun ah pakhat kan si ko timi langhternak ah rak ttial mi ca asi.)

Nai hrawng Laiforum bia kan i ruahnak ah thil pahnih ai su mi alo. Pastor te soisel nak sawhsawh alo na in a hram taktak hi pastor te le “activist” dohthlennak lei a tanh mihna (Dohthlennak lei hruaitu hna silo in a ttanhtu hna) karlak ah bia tete um pah dawh asi. Cuti I thil a kal taktak sual asi ah cun thil dawhcah lo ngai asi hnga, I kawm kawmkhat ah a tlongti ding le taphu pakhat ai khinh ti I lei a thuangti dingmi natum pahnih I suk bantuk alo hnga. 

Zeiruang ah dah hi thil hi a chuah hnga. Ruah deuh cu a hau rua lai. Zeica tiah holhnak hmanh ah “tho nih hma lo a tlan lo, minih bialo an chimlo” timi a um tik ah chim hrat ah cun ruah a hau.

Pastor te kong hi langhngan in zapi nih rak ceih ngam asi ballo. Langhngan deuh in vun chimrel le vun I sukkhak nak tete a hung um pah lengmang nak hi a sau rihlo. Hiti I pastor kong a ceih mi le a chimrelmi hi ramchung ah silo in ram leng deuh I a ummi “secular western liberal ideology” a lut deuhmi pawl hmurka in chuak selaw a dawh. A cheu cu ruat setmat te in a chimrel mi an um ve bantuk in a cheu cu khualu khuataw tuaktan lemlo in “chorus” (hla nolhnak) zawn a phak poh ah a rak au ve sawhsawh mi zong an um kho ve men ko.

Pastor te hi rian sunglawi, minung hmuh phaklo le theih phaklo athiangmi Pathian rian a tuanmi ansi lawng silo in kan miphun dirhkamh tu taktak a muru an sive ti ah cun kan palh rua hngalo. Cuve bantuk thiamthiam in dohthlennak a tuahmi hna zonghi mai sam in sam sawhsawh ding le Tio kap hrawnghrang I a vakvai sawhsawh mi an silo, tupi tang ah siseh, UN tual zongah siseh a kam velo mi, vawlei theih in kan miphun caah nunnak le sining zeizong vialte thap in a tuan mi ansi ti zong philhlo ah a tha.

Catialtu: Salai Bawi Lian Mang

Cu bantuk hna lakah pastor santlailo deuh, tamh le mawih, tluk le rilh lawng a rianmi, Pathian min hi a sung kholo mi chawlehnak “small business”, le lamphawk in mi I chuahnak (“shortcut to higher social status” kan ti lai cu) ah a ruatmi zong a cheu cu an um kho veko. Cu ve bantuk thiamthiam in ram ka daw ngai ka tanh ngai ti phunphai in tla-ngual in um I khua le tlang, sang le zawl thenhmal nak le buainak lawng a chuahpi mi dohthlennak timi puan ai aih mi mizeiruaramlo zong an tampi ve thiamthiam ko lai. 

Minung I khah dih phung asilo caah sining ai dang lengluang, hmuh ning le ruah ning ai dang lengluang. Pastor pakhat-hnih an santlaih deuhlo ruang ah pastor dihlak soi awk an silo bantuk in dohthlennak puan I aih riangmang in thenhmalnak le buainak a chuahpi tu pahnih-khat ruangah dohthlennak hi a chia, a palh ti khawh asi ve thiamthiam hngalo.

Salai Za Uk Ling nih “THE ROLE OF CHRISTIANITY IN CHIN SOCIETY” timi chung I a tialmi ah cun (Mirang ca in a tialmi asi I a tawinak le ka ti khawh tawk in ka charmi asi)  

“Chin miphun hna hi Chrihfa kan si ruang ah hin zisuh cu Pathian asi ti kha kan cohlan lawng silo in kan sinak ah vawleicung miphun dang hna he ai rual in kan I hmu, cu pin ah Chin miphun chung ah I rualremnak le a bu in rian vun tuanti nak a chuahpi. Cu nih avun chuahpi chapmi cu ram le miphun dawtnak, tanhnak “nationalism” hna hi an si. Pastor te cu upat le tizah an si. Pathian le minung karlak ah lamkaltu ah ruah an silawng silo in zatlang nun hrimhrim ah chiatni thatni ah upat tihzah an si. Khua le tlang kong ah lai a rel tu le tlang a tla tu an si. Hi ti I upat le tihzah an I hlawhnak hi Chinmi chung in vawlei lei uknak lei ah nawlnei le uktu dirhmun ah athu khomi an umlo ca zong ah a si khomen. Cuti I riantha an tuanmi le mipi nih tihzah le upat mi an si caah Kawl ralkap cozah nih hin an ral khun ve hna” tiah a ti.

Hihi nih hin kan miphun, kan nunphung, kan Kharihfa sinak le kan pastor te dirhmun hi a fainter ngai tiah ka ruah. 

Asinain thil hmuh ning le ruah ning ai khah dihlo caah phundang deuh in thil a ruat mi le a kherhlai mi an rak um ve lengmang thiamthiam.

Aluanciami kum li-nga lio ah Salai Ngun Cung Lian nih “LAI SAMURAI” timi cabia arak tial. Thil thar ngai le thil mak ngai ah rak ruah asi. Cu cabia cu a tialtu nih ati ning ah cun thate in sianghleirun a kainak ah a kherhlai “research” a tuah lengmang tik ah atu lio Lai pastor te hi hlan chan Japan ram I Samurai he an I lo tiah a ti I Laimi kan pastor te cu “Lai Samurai” tiah a ti hna. Laimi cu ca tam a tialmi zong kan si rihlo caah cu bantuk fakdeuh I vunkherhlaimi ca cu kan caah a rak thar tuk I a rak mak tuk.  “Lai Samurai” timi cabia nih cun kan pastor te le mi tampi thin lung a runh cikcek hna. Pastor te le mitampi an hnaak a faak. An celhlo. Vun chimporh deuh lebang ah cun a hrum in an I hrum pi. 

Lai Samurai timi cabia a rak chuahka ah Rangoon in America a rak tlawngmi kan  upat ngaimi pastor pa le “Lai Samurai” catial pa cu an rak I tong. Zankhat kan tthutti celngel hna  I “Lai Samurai” cu tlangkhat hnu tlangkhat in an rel I zan khua an rak I deih hnik. Cuhnu zong ah cun Muko Maganize in “Lai Samurai Nanti Maw Cu!” timi cabia in faklak te in rak leh a rak si. Lai Forum le email I Iceihmai nak zong a rak chuak len. Lai Samurai timi cabia hi Laica in tialmi cabia lak ah ceihmai cemmi pakhat cu asi ve theu laidah.

Cuve bantuk thiamthiam in kamkhat lei ah thil a rak um ve hoi micu;

Aluanciami kum li-nga lio thiamthiam ah Laimi lakah upat ngaingai mi le tihzah ngaingai mi pastor pakhat US a rak tlawng I cu nih cun Chinmi phun hna dohthlennak a tuahmi hna cu lak awktlak lo in pulpit cung in le mibu tonnak le can neihnak poh ah vun soisel le vun chimrel a si. Cucu Lairam pastor a sawm in kan I tong I kan ruahmi asi tiah a rak ti.  Cutik ah Chinmi phun Kawl nih an kan tuahto ning a lung a faak vemi, dohthlennak a tanh ve mi, a nunnak le a sinak dihlak tiang aipe vemi hna thinlung ah hma fakngai in a rak hmuah. 

Cu lawng silo in naite tiangah biaknak lei ah kan upat kan tihzah ngai mihna, ram le miphun a daw, a tanh taktak tiah ruah mihna nih dohthlennak a tuahmi pawl cu lak awktlak lo in chim le soisel an si lengmang tik ah a lung a faak mi an rak um ve lengmang. Cuti alung afakmi hna pawl thin lung ah nan nih teh zei dah nan si hlei? Ram le miphun ca riantuan nak ah siseh, zia le za in siseh, minung sining hrimhrim in siseh (pastor cheukhat pawl an inlo le an neihchiah hmanh khi khoi ka in dah a luh hnga ti tehna tiang)  vun I kherhlai ngam nak te hna tiang in a rak chuak.

Pastor cheukhat nih mah hiti hin an tiko na in Pastor dihlak ruahning le hmuh ning cu a si hraw lailo tiah ka ruah. 

Zeica tiah kan biaknak, kan nunphung, le kan miphun sining cu a tu ah cun then awk a that lo bantuk in kan pastor te hi Chin miphun chung ah hmunhma biapi le rian biapi a tuanmi an si timi cu elawk a tha hrimhrim lomi asi.

Chin miphun hi uknak lei ah siseh, chawleh chawhrawl nak lei ah siseh, fim cawnnak lei ah siseh zeibantuk “institution” hmanh kan mah te in kan I neih lo. Asi na in fekte in kan I neihmi “institution” pakhat te a um I cucu kan biaknak le kan biakin hna hi an si. Kan biaknak le kan biakin hna hi, Pathian he kan I pehtlaih nak lawng silo in, kan caholh, kan nunphung, le kan miphun sinak vialte ai fundih nak hmun asi tiah ti uh sih law kan luan tuk lai tiah ka ruat lo. Cu tluk in a biapi mi Laimi nih kan I neihchun mite “institution” ah hruaitu asi mihna kan Pastor te hi an biapi tuk hringhran. An rian hi a ngan tuk, asunglawi tuk I an phurh a rit tuk.

Cu vebantuk thiamthiam in miphun pakhat ah Pathian nih a kan ser, ram a kanpek, nunphung thatha, bia le hla dawhdawh, ca le holh tiang in thlua a kan chuah. Hi Pathian nih a kan pekmi kan ram, kan miphun le kan biaknak le kan nunphung a hmunh nak ca ding ah nunnak pek in a tuanve mihna an um ve I cu hna cu thih ngamh in a tanh mihna an um ve thiamthiam. 

A ngaite kan ti asi ah cun kan pastor te nih kan biaknak le kan biakin in mipi an kan hruai I kan miphun, kan biaknak a hmunh nak ca ding ah sa lak le ral lak ah an run an ven bantuk te khin dohthlennak a tuah mi hna zongnih rawltam tihal le harnak phun kip tuar in ramtang in siseh vawlei cung cozah le UN hna sin ah siseh kan miphun, kan biaknak, ka ca le ka holh a hmunh nak ding ah nunnak pek in atuan ve mi thiamthiam an si.

Hitluk in sa le ral lak le tihphan nak hmun ah an si khawh chung in heh tiah nunnak pek in atuanmi- kan pastor te le kan kanbiaknak an si ah, kan dohthlennak I a tuanmi an si ah- an hmaika le a mit ka rumro I an kong mai sam in kan sam hna hi cu an I inn sawhsawh awk cu a har ve ko lai. Minung pei an si ve cu. An mawh tung lo!

Kan biakin le kan pastor te hi cawisan zia le humhim zia kan thiam hna a biapit rup in kan dohthlennak zonghi kan kilhkamh thiam a bia pi ngaingai. Dohthlennak a tanh mi le pastor a tanhmi ti phun hna in I elhniar nak a chuah suallo ding a biapi ngaingai. A ngaite kan ti asi ah cun kan chimcang bang kawm kawmkhat ah a tlongti ding le taphu pakhat ai khinh ti I lei a thuang ti ding an si ko. 

Kan hnu naite I Pope John Paul (II) a thih tikah a kong tampi an chimmi lak ah a mak ngaimi pakhat cu; Eastern Europe Communist ram vialte cu Pope John Paul (II) bia kakhat nih a cul dih hirhiar I cunih cun “communist thir vampang” cu a chimh dih cikcek I democracy ah ai thlennak asi tiah an timi a um. Cu a bia kakhat cu “TIH HLAH U” timi (Bible ca chung ta asi rua) bia te kha asi e an ti. Cuvebantuk cun kan biaknak le kan dohthlennak natum pahnih nih hin awkhat te chuah in “TIH HLAH U” timi bia kakhat te hi I hrawm kho hna sehlaw, cu bia kakhat tecu kan mipi hi rak kan chim in, cawl ti kho hna sehlaw atu kan ram le kan miphun, kan biaknak le kan nunphung dihlak a kan hrengtu le a kan temtawntu, thirhri le cincik khi an chah put ve ko hnga. 

Salai Bawi Lian Mang

May 4, 2005

Camp Deakin

Berkeley, California

Email kan kua

Na email kan kua law, thawngpang thar kan in kuat peng lai.

FOLLOW US

102,313FansLike
53FollowersFollow
758SubscribersSubscribe

Ṭial Tharmi

UNHCR Thawngthanh: Refugee a Harsami cu Tangka Bawmhnak Rak Sokpiak Hna Uh

UNHCR Malaysia nih nizaan ah ralzaam bu upa pawl ca a kuat hna. Upatmi Bu Hruaitu Hna,

Australia lei in Sui Hlei Tial bulhnak tangka ting 21 an kuat cang

Australia hrambunh, Chin Broadcasting Network (CBN) in kan farnu Sui Hlei Tial caah GoFundMe in bulhnak hmuhmi AUD $2,460 = Kyats 2,188,998.29...

“Malaysia Chinmi October 22 in Riantuan Ngah Ti Lai Lo” Timi cu a Dik Lomi Si

Thaizing, "October 22 thokin Malaysia um Chinmi pawl cu rianṭuan a ngah ti lai lo," tiah Laimi cheukhat nih thawng dik lo...

Falam ah Covid-19 mizaw 1 sizung in a chuak cang

Falam khua ah Covid-19 zawtnak ngei hmuhmi palek pa pakhat cu a pum chungah zawtnak rungrul an hmuh ti lo caah tuni...
- Advertisement -